Vladika Teodosije - biografija
Episkop Teodosije, na krštenju Živko Šibalić, rođen je 29. juna 1963. godine u Čačku, od oca Milana i majke Biljane (rođene Jovičić), sada u monaštvu monahinje Marte. Posle završene osnovne i srednje škole u Gorjanima i Užicu, studirao je teologiju na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu, gde je i diplomirao. Od mladosti je imao veliku ljubav prema crkvi i bogosluženju, i kao dvadesetogodišnjak prvi put je posetio manastir Visoki Dečani, gde ga je sa očinskom ljubavlju dočekao blaženopočivši arhimandrit Justin, iguman ove svete lavre. Mladi Živko tada je i doneo odluku da se posveti monaškom životu i preda sebe na službu Bogu. Kao student teologije u Beogradu Živko je slušao predavanja naših uvaženih bogoslova i budućih Episkopa Amfilohija, Atanasija i Irineja, koji su svojim duhovnim i bogoslovskim radom napravili dubok uticaj na mladog studenta Živka i čitavu generaciju tadašnjih studenata na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu.
Ipak, Živkovo srce je čeznulo za monaškim podvigom pa 6. januara 1987. godine odlučuje da postane iskušenik u manastiru Crna Reka kod Novog Pazara i nastavi duhovni život pod rukovodstvom tadašnjeg igumana, a budućeg Episkopa raško-prizrenskog g. Artemija. U manastiru Crna Reka zamonašen je u malu shimu na manastirsku slavu, Svetih Arhangela, 21. novembra 1989. godine, dobivši monaško ime Teodosije, po Svetom Teodosiju Velikom, začetniku opštežića. Novo monaško ime ukazalo je i na njegov dalji životni i monaški put, koji će biti posvećen duhovnoj izgradnji jednog od najvećih opštežiteljnih manastira, Visokih Dečana.
U čin jerođakona rukopoložio ga je tadašnji Episkop raško-prizrenski g. Pavle na Svetlu sredu 1990. godine u Sabornom hramu Svetog Georgija u Prizrenu. Videći njegov trud i duhovne darove, Episkop Artemije ga je po Sretenju 1992. godine rukopoložio u čin jeromonaha u manastiru Đelije kod Valjeva. Ovo je još više produbilo njegovu duhovnu vezu sa Sv. avom Justinom Ćelijskim na čijim će se delima godinama napajati i učiti ljubavi i strahu Božijem. Od maja 1991. do marta 1992. godine otac Teodosije je na poslušanju u Eparhijskom dvoru u Prizrenu kao đakon i vozač Episkopa Artemija. U martu 1992. godine sa nekoliko crnorečkih monaha prelazi u manastir Visoki Dečani, gde ga Episkop raško-prizrenski postavlja za nastojatelja manastira i odlikuje činom igumana 22. oktobra 1992. godine. Kao mladi dvadesetdevetogodišnji iguman slavne carske lavre Dečanske, otac Teodosije odmah započinje sa duhovnom i materijalnom obnovom ovog manastira u kome se za nekoliko godina okupilo trideset mladih monaha. Od obnove dečanskog opštežića 1992. godine u manastiru su u predratnim i poratnim godinama razvijene brojne aktivnosti: duborez, ikonopis, proizvodnja sveća, izdavačka delatnost itd, a uzorana polja i bašte svakom posetiocu su ukazivali da je manastir i uzorna domaćinska kuća. Manastirska vinica u Velikoj Hoči kod Orahovca proizvodi tradicionalno dečansko vino i rakiju, čime je nastavljena viševekovna tradicija dečanskih monaha. Ipak, dolazak na čelo manastira Visoki Dečani bio je i težak krst za mladog igumana i njegovu bratiju jer je u to vreme došlo do pogoršavanja međuetničkih odnosa na Kosovu i Metohiji i konačno do izbijanja oružanog sukoba, koji je doneo patnje i stradanje i još više produbio jaz nepoverenja među etničkim zajednicama u srpskoj južnoj Pokrajini. Od prvoga dana iguman Teodosije nastojao je da pored redovnog bogosluženja i monaškog života u manastiru, uspostavi što neposredniji kontakt sa vernim narodom i pomogne svima onima kojima je pomoć u te teške dane bila neophodna.
Već sredinom 1998. godine manastir prima prve srpske izbeglice, a nakon izbijanja oružanog sukoba i bombardovanja Srbije od strane NATO saveza početkom 1999. godine, manastir Dečani organizuje aktivnu humanitarnu pomoć za narod dečanskog kraja. Iguman Teodosije i njegovi monasi sami su obilazili Dečane i okolna sela i nosili pakete sa hranom i higijenskim materijalom, ne gledajući da li je reč o srpskoj, albanskoj ili romskoj kući. U manastir su primane izbeglice bez obzira na njihovo etničko poreklo i veroispovest. Zato su dečanskog igumana i njegovu bratiju i Srbi i Albanci zapamtili kao ljude koji su uvek bili spremni da pomognu, ne praveći razliku među onima koji stradaju i čekaju ruku pomoći. Ovim aktivnostima nastavljeno je svedočenje bogate hrišćanske i monaške tradicije Dečanskog manastira, koji čuva neprekinuto predanje monaškog života od srednjeg veka do danas. I sam izložen NATO bombama, a potom i oružanim napadima albanskih ekstremista, u kojim pod zaštitom Sv. Kralja Stefana Dečanskog manastir ostaje netaknut, dečansko bratstvo sa igumanom Teodosijem uspeva da prebrodi ove dane i nastavi svoju misiju u teškim i neizvesnim godinama nakon oružanog sukoba na Kosovu i Metohiji.
Suočen sa velikim i bolnim stradanjem srpskog naroda i situacijom u kojoj je na prostoru Metohije ostalo ne više od dve hiljade ljudi, iguman Teodosije u posleratnim godinama posebne napore usmerava na povratak prognanih Srba i pomoć onima koji su i pored svih opasnosti ostali na svojim ognjištima. Istovremeno, manastir Dečani bio je i ostao jaka uzdanica obližnjim ženskim manastirima Pećkoj Patrijaršiji, Gorioču i Deviču, gde su dečanski monasi redovno služili i pomagali da se ove svetinje očuvaju. Videći koliko su jaki manastiri važan faktor za opstanak i budućnost srpskog naroda na ovom prostoru, iguman Teodosije je zajedno sa monaštvom iz drugih manastira ulagao stalne napore da podstakne dolazak prvih srpskih povratnika i da im pomogne da ponovo započnu svoj život na opustošenim ognjištima. Povratkom Srba u selo Osojane 2002. godine započeo je proces povratka u Metohiju koji se do danas nastavlja i koji bi teško bio moguć bez pomoći manastira, naročito Pećke Patrijaršije i Visokih Dečana.
Jedno od najtežih iskušenja za igumana Teodosija i dečansko bratstvo, ali i celu Eparhiju Raško-prizrensku, bio je martovski pogrom 2004. godine kada je u toku dva dana nereda zapaljeno 35 pravoslavnih svetinja (među njima manastiri Devič i Sv. Arhangeli) i proterano preko 5.000 Srba. Pošto je bilo neophodno da se ojača aktivnost Crkve na ovom prostoru, Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve, na svom redovnom zasedanju od 10. do 19. maja 2004. godine donosi odluku o izboru igumana Teodosije, nastojatelja carske lavre manastira Visoki Dečani, za Episkopa lipljanskog, vikara Eparhije raško-prizrenske, sa sedištem u manastiru Visoki Dečani.
Svetu arhijerejsku liturgiju na kojoj je izvršen čin episkopske hirotonije izabranog i narečenog Episkopa Teodosija služio je Njegova svetost blaženopočivši Patrijarh srpski g. Pavle uz sasluženje sedamnaest arhijereja, dva novoizabrana i narečena vikarna Episkopa, više sveštenika i đakona. Pred početak Sv. Liturgije narečeni Episkop g. Teodosije pročitao je Ispovedanje vere i Arhijerejsku zakletvu pred Patrijarhom, Episkopima, sveštenstvom i narodom, da bi posle polaganja ruku od strane Njegove svetosti Patrijarha i Arhijereja novi Episkop Teodosije dao svoj prvi arhijerejski blagoslov vernom narodu, koji je ispunio dečanski hram. U toj godini jednog od najtežeg stradanja srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, hirotonija Episkopa Teodosija bila je događaj koji je dao velikog podstreka i snage celoj Eparhiji i vernom narodu na ovom mnogostradalnom prostoru. Vladika Teodosije poneo je titulu Episkopa lipljanskog po drevnoj episkopiji grada Ulpijane (nazvane Justinijana Sekunda), a kasnije poznate pod imenom Episkopije lipljanske, jedne od najstarijih pravoslavnih episkopija na našim prostorima.
Kao vikarni Episkop Lipljanski i iguman manastira Visoki Dečani Vladika Teodosije još je posebno nastavio sa radom na pomoći narodu, posebno u Metohiji. Odlukom Sv. Arhijerejskog Sabora iz maja 2005. godine Vladiki Teodosiju je poverena briga oko obnove hramova i manastira koji su uništeni u Martovskom pogromu 2004. godine. Od jeseni te godine započinje proces obnove koji se sprovodi uz saradnju sa Zavodom za zaštitom spomenika kulture Srbije i privremenim kosovskim institucijama pod nadzorom Misije UN i Saveta Evrope, a u skladu sa Memorandumom o obnovi koji je u martu te godine u ime SPC potpisao Patrijarh Pavle. U toku narednih pet godina obnovljeno je oko dvadesetak objekata SPC, među kojima su i Saborna crkva Sv. Velikomučenika Georgija sa Vladičanskim dvorom i starom zgradom Bogoslovije u Prizrenu, hram Sv. Nikole u Prištini, crkve u Peći, Vučitrnu, Podujevu, Istoku i dr. Obnova porušenih svetinja SPC vršena je uz stalnu podršku Njegove svetosti Patrijarha srpskog g. Pavla i Sv. Arhijerejskog sinoda SPC sa ciljem da nakon obnove porušenih objekata usledi i duhovna obnova parohijskog i bogoslužbenog života. Od 2005. god. Vladika Teodosije aktivno učestvuje i u radu Kosovskog odbora Sv. Arhijerejskog sabora SPC kao podpredsednik odbora. Istovremeno je po odluci Sv. Arhijerejskog sinoda angažovan i kao jedan od predstavnika SPC u pregovorima o statusu Kosova i Metohije, naročito 2007. i 2008. godine, kada je poseban doprinos dao na definisanju mera zaštite srpske duhovne i kulturne baštine i očuvanja identiteta svetinja naše Crkve u južnoj Pokrajini. Od tada je Vladika Teodosije imao više susreta sa brojnim međunarodnim predstavnicima, kojima je kontinuirano ukazivao na tešku situaciju u kojoj živi srpski narod i Crkva na Kosovu i Metohiji.
Odlukom Sv. Arhijerejskog sinoda u februaru 2010. god., koja je saborno potvrđena na redovnom zasedanju Sv. Arhijerejskog sabora SPC u maju iste godine, dotadašnji Episkop Raško-prizrenski g. Artemije trajno je razrešen dužnosti eparhijskog arhijereja i prelazi u mirovinu. Vikarni Episkop Teodosije u to vreme aktivno pomaže mjestobljustiteljima Eparhije, umirovljenom Episkopu Zahumsko-hercegovačkom Atanasiju (od februara do maja 2010.) i Mitropolitu crnogorsko-primorskom Amfilohiju (od juna do decembra 2010.). Zajedno sa ovom dvojicom uvaženih srpskih Arhijereja Vladika Teodosije služi širom Eparhije i ulaže veliki napor u normalizaciju duhovne situacije u Eparhiji Raško-prizrenskoj.
Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve, na ovogodišnjem redovnom jesenjem zasedanju, doneo je 18. novembra 2010. god. na predlog Njegove svetosti Patrijarha srpskog g. Irineja odluku da popuni upražnjenu episkopsku katedru raško-prizrensku izborom dotadašnjeg vikarnog Episkopa lipljanskog g. Teodosija za novog Episkopa raško-prizrenskog. Svečani čin uvođenja u tron novoizabranog Episkopa Raško-prizrenskog Teodosija obavljen je 26. decembra ove godine u obnovljenom sabornom hramu Sv. Velikomučenika Georgija u Prizrenu. Episkopa Teodosija u tron Episkopa Raško-prizrenskog uveo je Njegova svetost Patrijarh srpski G. Irinej na Svetoj Liturgiji na kojoj je Patrijarhu Irineju sasluživalo četrnaest otačastvenih arhijereja i preko sedamdeset sveštenoslužitelja SPC i drugih pravoslavnih pomesnih Crkava. Vest o izboru Episkopa Teodosija za Eparhijskog Arhijereja Raško-prizrenske Eparhije primljena je sa velikom radošću među sveštenstvom, monaštvom i vernim narodom ove bogospasavane Eparhije što se moglo i videti na svečanosti ustoličenja u kojoj je učestvovalo preko 1500 vernika, veliki broj monaštva i celokupan klir Eparhije Raško-prizrenske i Kosovsko-metohijske.
